Daar liggen ze dan, onder aan de bomen. Rond, rood, geel of groen. Soms met een klein deukje, soms glanzend alsof hij speciaal voor jou is opgepoetst.
Een appel lijkt misschien heel gewoon. Maar wie er eens wat langer naar kijkt, ontdekt hoeveel er in zo’n eenvoudige vrucht verborgen zit. De bloesem in het voorjaar, het zoemen van de bijen, maanden van zon en regen en uiteindelijk de rijpe vrucht aan de boom.
Juist in de herfst is de appel voor mij zo’n prachtig beeld van rijping en overvloed.
🍎De appel vanuit antroposofisch perspectief:
Binnen de antroposofische voedingsleer wordt een voedingsmiddel niet alleen bekeken op eiwitten, vitaminen of calorieën, maar ook op waar en hoe de plant zijn krachten ontwikkelt. Wortel, blad/stengel en bloem/vrucht worden daarbij verschillend geduid. Vruchten worden vooral verbonden met het stofwisselings-ledematensysteem: het gebied van vertering, beweging en wil.
De appel is daarin een uitgesproken vruchtvoedingsmiddel. Hij groeit hoog aan de boom, ontwikkelt zich vanuit de bloesem en rijpt langdurig in licht en warmte. Je kunt hem vanuit die visie dus zien als voeding waarin vooral het proces van warmte en beweging zichtbaar wordt.
Snijd een appel ook eens dwars door het midden. Dan verschijnt er in het klokhuis een vijfpuntige ster. En dat is geen toevallig verzonnen figuur. Botanisch heeft de appelbloem vijf kroonbladeren en bestaat het vruchtbeginsel gewoonlijk uit vijf zaadkamers. In de kleuterklassen wordt het vooral een sterretje genoemd. Dat een appel niet alleen zonnekracht, maar ook sterrenkracht bevat.
🍎Bij welk temperament past appel?
- Sanguinisch: een frisse, knapperige appel kan passen bij het lichte en beweeglijke karakter, maar antroposofisch gezien kan er ook behoefte zijn aan meer aardende voeding ernaast, dus dan is de appel minder geschikt om tot balans te komen.
- Cholerisch: een appel is relatief mild en niet sterk prikkelend. Dat sluit aardig aan bij cholerische mensen, omdat de appel geen sterk verhittende of scherp voedsel is en daarom het vuur ook niet overdreven aanwakkert. Flink kauwen op een appel kan ook helpen met energie kwijtraken.
- Flegmatisch: een frisse, zure en knapperige appel kan zintuiglijk wat wakkerder maken. Het kan helpen als er focus nodig is.
- Melancholisch: een rijpe, zoete of zacht gestoofde appel kan als verwarmend en behaaglijk worden ervaren. De warme en of gebakken appel kan voedend werken als de melancholicus door zwaardere tijdens gaat. Het geeft omhulling en zorgende energie.
🍎Liedjes:
Er zijn ook aardig wat leuke liedjes over appels!
Zo kun je onder andere de volgende liedjes zingen.
In iedere kleine appel
Appeltjes glanzend rond
Ich hol mich eine Leiter
Shake shake the apple tree
🍎Receptjes:
Een beetje zoet, een beetje kruidig en binnen een kwartiertje klaar.
Recept 1 – Warme appel met tijm, walnoot en honing
Dit heb je nodig:
- 2 appels
- een handje walnoten
- 1 theelepel honing
- een paar takjes verse tijm
- een klein klontje boter of scheutje olie
- eventueel een snufje kaneel
Zo maak je het:
Snijd de appels in partjes. Verwarm de boter in een koekenpan en bak de appel een paar minuten rustig aan.
Voeg de walnoten en tijm toe en bak nog even mee.
Haal de pan van het vuur en druppel er een klein beetje honing over.
Lekker als warm tussendoortje, bij de yoghurt of als eenvoudig herfsttoetje.
Extra lekker: serveer het met een lepel dikke yoghurt of kwark.
Recept 2 – Zachte appel-pastinaaksoep
Appel in soep klinkt misschien een beetje vreemd. Juist daarom moet je hem eens proberen. De appel geeft de aardse smaak van pastinaak een fris en lichtzoet accent.
Dit heb je nodig:
- 2 pastinaken
- 1 appel
- 1 kleine ui
- ongeveer 600 ml groentebouillon
- een scheutje room of haverroom
- tijm
- peper
- een handje pompoenpitten
Zo maak je het:
Snipper de ui en bak hem zachtjes aan.
Schil de pastinaak en snijd hem in stukken. Snijd ook de appel in stukjes.
Doe alles bij de ui en voeg de bouillon toe. Laat ongeveer 20 minuten zacht koken.
Pureer de soep glad en voeg een scheutje room toe.
Serveer met dunne reepjes appel, geroosterde pompoenpitten en wat tijm.
Recept 3 – Hartige havermout-appelpannenkoekjes met kaas
Geen zoete appelpannenkoek, maar een hartige variant voor de lunch.
Dit heb je nodig:
- 1 appel
- 100 gram havermout
- 2 eieren
- 75 ml melk
- 50 gram geraspte kaas
- peper
- een beetje boter om in te bakken
Zo maak je het:
Rasp de appel grof.
Meng hem met de havermout, eieren, melk en kaas. Voeg een beetje peper toe.
Laat het mengsel ongeveer vijf minuten staan zodat de havermout wat vocht kan opnemen.
Schep kleine hoopjes in een koekenpan en druk ze een beetje plat. Bak ze aan beide kanten goudbruin.
Lekker met wat yoghurt of crème fraîche, een paar dunne plakjes verse appel en eventueel wat bieslook.
🍎Versjes:
Het appeltje
Appeltje rood,
appeltje rond,
viel uit de boom
zo op de grond.
Zonneschijn
en regendrup,
maakten jou
steeds dikker, pluk!
Nu mag jij
mijn mandje in.
Dank je wel,
ik heb zo’n zin!
In de appelboom
Hoog in de appelboom
hangt een appeltje te dromen.
Zomerzon verwarmde hem,
regen zong met zachte stem.
Toen kwam langzaam herfst erbij,
rood werd zijn ronde wangetje blij.
Pluk mij maar, zo fluistert hij zacht,
ik heb de hele zomer op jou gewacht.
Knutsel ideetjes:
Bronnen voor de antroposofische achtergrond: Rudolf Steiners voordrachten over voeding en de plant; publicaties over antroposofische voedingsleer en biologisch-dynamische landbouw.